Vanaf 2025 controleert de Belastingdienst strenger op schijnzelfstandigheid. Ben jij safe?
Je werkt als zzp’er. Of je huurt zzp’ers in. Alles lijkt prima geregeld. Contracten getekend, facturen verstuurd, iedereen blij. Tot de Belastingdienst aan je deur staat met een naheffing van €18.000. Waarom? Schijnzelfstandigheid.
Vanaf 1 januari 2025 wordt hier strenger op gecontroleerd, en dat kan je duur komen te staan. Geen boete in het eerste jaar, maar alleen als je kunt aantonen dat je actief stappen onderneemt om de situatie aan te passen.
Dit artikel legt uit wat schijnzelfstandigheid is, hoe je checkt of je safe bent, en wat je nú moet doen om boetes te voorkomen.
Wat is schijnzelfstandigheid? (en waarom je het wil vermijden)
Schijnzelfstandigheid = op papier zzp’er, in de praktijk werknemer. En daar hangt een stevig prijskaartje aan.
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) bepaalt of iemand die een opdracht uitvoert, dit doet als zelfstandige, werknemer in loondienst of als uitzendkracht. Als een zzp’er niet voldoet aan de voorwaarden en feitelijk functioneert als werknemer, dan is er sprake van schijnzelfstandigheid.
Neem Lisa, webdesigner.
Ze werkt al twee jaar fulltime voor één opdrachtgever. Gebruikt hun laptop. Werkt op hun kantoor van 9 tot 5. Krijgt maandelijks een vast bedrag. Kan geen andere klanten aannemen.
Op papier? Zzp’er.
In de praktijk? Werknemer.
Gevolg: haar opdrachtgever kreeg een naheffing van €18.000 + boete van de Belastingdienst. Lisa’s status werd omgezet naar werknemer in loondienst, met terugwerkende kracht. Premies werknemersverzekeringen, loonheffing, alles moest worden nageheven.
Dat is schijnzelfstandigheid. En daar wil je niet mee te maken krijgen.
UPDATE: Nieuwe Zelfstandigenwet in de maak
Een groep Kamerleden (VVD, D66, CDA, SGP) werkt aan een nieuwe wet die de Wet DBA mogelijk gaat vervangen: de Zelfstandigenwet. Deze wet moet meer duidelijkheid geven over wanneer iemand écht als zelfstandige werkt.
Centraal staan drie toetsen:
- De zelfstandigentoets — gekeken wordt naar meerdere opdrachtgevers en investeren in eigen bedrijfsmiddelen.
- De werkrelatietoets — vrijheid in uitvoering en werktijd staan centraal.
- Het sectorale rechtsvermoeden — voor sectoren met een hoger risico op schijnzelfstandigheid (denk: horeca, zorg, bouw).
Daarnaast verankert de wet de positie van zelfstandigen, inclusief de verwachting dat zij voorzieningen treffen voor arbeidsongeschiktheid en pensioen met behoud van keuzevrijheid.
De wet is nog in pre-consultatie, maar laat zien dat er politiek gewerkt wordt aan meer rechtszekerheid en een gelijker speelveld voor ondernemers.
Tot die tijd blijft de huidige Wet DBA van kracht. En wordt die vanaf 2025 strenger gehandhaafd.
Waarom 2025 het omslagpunt is
De Wet DBA bestaat sinds 2016, maar de handhaving werd steeds uitgesteld. Te veel onduidelijkheid. Te veel kritiek. Tot nu.
Vanaf 1 januari 2025 gaat de Belastingdienst strenger controleren. Dat betekent:
- Naheffingen tot 30% van het totale factuurbedrag, plus premies werknemersverzekeringen. Bij een jaaromzet van €50.000 is dat al snel €15.000-€20.000.
- Boetes als je niet kunt aantonen dat je alles hebt gedaan om schijnzelfstandigheid te voorkomen.
- Maar: er geldt een overgangsperiode van één jaar. In deze periode krijg je geen boete, mits je kunt laten zien dat je actief stappen onderneemt om de situatie aan te passen.
Check: Ben jij safe? 4 vragen om jezelf te testen
Of je nu zzp’er bent of zzp’ers inhuurt, deze vier vragen helpen om te checken of je safe bent:
1. Heb je meerdere opdrachtgevers (of kun je die aannemen)?
Als je als zzp’er alleen werkt voor één opdrachtgever én niet vrij bent om andere klanten aan te nemen, dan is dat een rode vlag.
2. Bepaal je zelf je werktijden en werkwijze?
Moet je op vaste tijden werken? Wordt je werkwijze tot in detail voorgeschreven? Dan lijk je meer op een werknemer dan op een zelfstandige.
3. Gebruik je je eigen bedrijfsmiddelen?
Werk je met hun laptop, op hun kantoor, met hun software? Dan ben je afhankelijk van hun middelen, en dat wijst op een dienstverband.
4. Krijg je een vast maandbedrag of factureer je per project?
Een vast maandbedrag lijkt op loon. Factureren per project of per uur (met variatie) wijst op zelfstandigheid.
Scoor je op 2 of meer van deze punten ‘nee’ of ‘twijfelachtig’? Dan is de kans groot dat je te maken hebt met schijnzelfstandigheid. En dat moet je aanpakken.
Wat je nu moet doen
Goed nieuws: je hebt nog tijd. Slecht nieuws: die tijd is beperkt. Dit zijn de stappen die je nu moet nemen:
1. Maak duidelijke afspraken
Leg schriftelijk vast wat de werkzaamheden inhouden, en benadruk dat het gaat om een zelfstandige opdracht. Geen vaste werktijden, geen verplichte aanwezigheid op kantoor, geen exclusiviteit.
2. Gebruik een modelovereenkomst
Op de website van de Belastingdienst vind je modelovereenkomsten die helpen om aan de eisen te voldoen. Gebruik ze. Ze zijn er niet voor niets.
3. Controleer de praktijk
Het contract is één ding. De praktijk is iets anders. Werkt de zzp’er echt zelfstandig? Kan hij of zij eigen werktijden bepalen en meerdere opdrachtgevers aannemen? Zo niet, dan moet je de situatie aanpassen.
4. Raadpleeg een expert
Twijfel je over de arbeidsrelatie? Schakel een jurist of fiscalist in. Beter €500 aan advies dan €18.000 aan naheffing.
En als cashflow de blokkade is?
Soms is het probleem niet de Wet DBA. Het is je cashflow.
Je weet wat je moet doen: een jurist inhuren om je contracten te checken, je administratie op orde brengen, eventueel een accountant inschakelen. Maar je wilt niet je buffer aanspreken voor juridisch advies of compliance-kosten.
Daarom bestaat YEAZ. Zakelijk krediet tot €50.000, flexibel als jouw situatie. Jij bepaalt hoeveel je opneemt en wanneer je terugbetaalt. Geen verborgen kosten, geen eindeloze procedures. Gewoon geld waar je het nodig hebt, zodat compliance geen excuus wordt om stil te blijven staan.
Want laten we eerlijk zijn: het verschil tussen een boete van €18.000 en een waterdichte contractstructuur is vaak gewoon een beetje financiële ruimte op het juiste moment.
Zorg dat je safe bent
De Belastingdienst gaat vanaf 2025 strenger controleren. Dat betekent naheffingen, boetes, en gedoe waar je als ondernemer niet op zit te wachten.
Maar je hebt nog tijd. Een overgangsperiode van één jaar. Geen boete, als je kunt aantonen dat je actief stappen onderneemt.
Dus: check je arbeidsrelaties. Pas je contracten aan. Schakel een expert in als je twijfelt. En zorg dat geld geen excuus is om het uit te stellen.
Klaar om je administratie op orde te brengen zonder je cashflow te raken?